Taktik temaları
ÇatalBir taş aynı anda iki hedefe saldırır; rakip ancak birini kurtarır. At çatalı en sık göründüğüdür, şah ile vezir arasında.AçmazBir taş, arkasındaki daha değerli taşı açığa çıkaracağı için kımıldayamaz. Şaha karşı açmaz mutlaktır: taş hiç oynayamaz.ŞişAçmazın tersi: öndeki değerli taş çekilmek zorunda kalır, arkasındaki alınır. Uzun hatlarda kale ve fil ile kurulur.Açık saldırıBir taş çekilir, arkasındaki hattı açar; çekilen taş da kendi tehdidini yapar. İki tehdit bir hamlede.Çift şahİki taş aynı anda şah çeker. Ne alarak ne kapatarak kurtulunur; şah kaçmak zorundadır.Son sıra matıRok yapmış şahın önündeki piyonlar hava deliği bırakmamıştır; son sıraya giren kale ya da vezir mattır.Boğma matıŞah kendi taşlarıyla çevrilidir; at şah çeker ve hiçbir kare kalmaz. Genellikle vezir fedasıyla hazırlanır.Bir hamlede matTek hamle yeter. Konumu bir bakışta tanımak için en iyi alıştırma.İki hamlede matİlk hamle zorlar, rakibin her yanıtına ikinci hamle mat eder. Hesap disiplininin başlangıcı.Üç hamlede matÜç hamlelik zorlama dizi; her dalda rakibin en iyi savunmasını görmek gerekir.FedaMateryal verilir, daha büyük bir şey alınır: mat, vezir ya da bozulan bir savunma.SaptırmaSavunan taş bir feda ile görevinden çekilir; koruduğu kare ya da taş açıkta kalır.ÇekmeRakip taş, genellikle şah, fedayla kötü bir kareye çekilir; orada çatal ya da mat bekler.TerfiPiyon son sıraya ulaşır. Taktik, terfiyi durduracak taşı saptırmak ya da yolu açmaktır.Askıda taşKorunmayan bir taş alınabilir. Basit ama en çok gözden kaçan kazanç.Kıstırılmış taşBir taşın kaçacak karesi yoktur; küçük bir taş onu alır.RöntgenBir hat taşı, aradaki taşın ötesine etki eder; taş çekilince saldırı ortaya çıkar.Ara hamleBeklenen geri alma yerine daha güçlü bir tehdit araya girer; sonra geri alınır.Sessiz hamleNe şah, ne alma; ama rakibin karşılayamadığı bir tehdit. En zor bulunan türdür.Savunma hamlesiRakibin tehdidini gören tek hamle. Taktik yalnız saldırı değildir.Açıkta şahPiyon örtüsü gitmiş bir şah; taşlar hatlardan girer ve mat ağı kurulur.Kale oyun sonuEn sık görülen oyun sonu. Aktif kale, kesme ve köprü kalıpları kazandırır.Piyon oyun sonuYalnız şahlar ve piyonlar. Karşı karşıya şahlar ve kare kuralı sonucu belirler.Geçerken almaİki kare ilerleyen piyon, yanındaki piyon tarafından geçerken alınabilir; taktikte bazen tek yol budur.