En iyi Bobby Fischer oyunları: Yüzyılın Oyunu'ndan Reykjavik'e
13 yaşında oynadığı Yüzyılın Oyunu'ndan 1972'deki Spassky maçına, Bobby Fischer'in en çok konuşulan altı oyunu. Dördünü tahtada hamle hamle izleyebilirsin.
Robert James "Bobby" Fischer satranç tarihinin en efsanevi isimlerinden biri. 1943'te Chicago'da doğdu, Brooklyn'de büyüdü. 14 yaşında ABD şampiyonu, 15 yaşında o güne kadarki en genç büyükusta oldu. 1972'de Reykjavik'te Boris Spassky'yi 12,5-8,5 yenerek Sovyetlerin 1948'den beri süren dünya şampiyonluğu hâkimiyetine son verdi. Bu yazıda onun en çok konuşulan oyunlarını topladık.
1. Donald Byrne - Fischer, New York 1956: Yüzyılın Oyunu
13 yaşındaki Fischer'in Rosenwald turnuvasında oynadığı bu oyunu satranç yazarı Hans Kmoch "Yüzyılın Oyunu" diye adlandırdı. Fischer 11...Aa4!! ile başlayan kombinasyonla beyazın merkezini dağıttı, ardından 17...Fe6!! ile veziri feda etti. Karşılığında bir kale, iki fil ve bir piyon topladı; taşları birlikte çalışınca beyaz şah kaçacak yer bulamadı. Oyun 41...Kc2 matıyla bitti.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
- 6.
- 7.
- 8.
- 9.
- 10.
- 11.
- 12.
- 13.
- 14.
- 15.
- 16.
- 17.
- 18.
- 19.
- 20.
- 21.
- 22.
- 23.
- 24.
- 25.
- 26.
- 27.
- 28.
- 29.
- 30.
- 31.
- 32.
- 33.
- 34.
- 35.
- 36.
- 37.
- 38.
- 39.
- 40.
- 41.
2. Robert Byrne - Fischer, ABD Şampiyonası 1963
Fischer 1963-64 ABD Şampiyonası'nı 11 oyunda 11 galibiyetle kazandı; bu, şampiyona tarihindeki tek kusursuz skor. Serinin en ünlü oyunu, Donald'ın ağabeyi Robert Byrne'e karşı geldi. Fischer 15...Axf2! ile başlayan saldırıyla beyaz şahın önünü açtı. Byrne terk ettiğinde, analiz odasındaki bazı büyükustalar beyazın hâlâ iyi durumda olduğunu düşünüyordu.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
- 6.
- 7.
- 8.
- 9.
- 10.
- 11.
- 12.
- 13.
- 14.
- 15.
- 16.
- 17.
- 18.
- 19.
- 20.
- 21.
3. Fischer - Benko, ABD Şampiyonası 1963
Aynı şampiyonanın 10. turunda Fischer, 19.Kf6!! ile kalesini siyah filin alabileceği f6 karesine koydu. Kale alınırsa 20.e5 ile d3'teki fil h7'yi hedef alıyor ve mat tehdidi doğuyor. Benko 19...Şg8 ile kaçmayı seçti ama 20.e5 ve 21.Ae2'den sonra teslim oldu.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
- 6.
- 7.
- 8.
- 9.
- 10.
- 11.
- 12.
- 13.
- 14.
- 15.
- 16.
- 17.
- 18.
- 19.
- 20.
- 21.
4. Fischer - Myagmarsuren, Sousse 1967
Fischer'in sevdiği Kral Hint Saldırısı düzeninden doğan klasik bir şah kanadı saldırısı. Siyah vezir kanadında piyonlarını yürütürken Fischer h piyonunu ilerletti, veziriyle h7'ye yüklendi ve oyunu 31.Vxh7+ ile bitirdi.
5. Fischer - Petrosyan, Buenos Aires 1971, 7. oyun
1970-71'de Fischer dünyanın en iyilerine karşı üst üste 20 oyun kazandı: Interzonal turnuvasının son yedi oyunu, Mark Taimanov'a karşı 6-0, Bent Larsen'e karşı 6-0 ve eski dünya şampiyonu Tigran Petrosyan'la oynadığı Adaylar finalinin ilk oyunu. Finali 6,5-2,5 kazandı. Yedinci oyunda 22.Axd7+ ile c5'teki güçlü atını siyahın filiyle değişti. İlk bakışta tuhaf görünen bu karar, beyaza fil ve kalelerle rahat bir oyun sonu getirdi.
6. Fischer - Spassky, Reykjavik 1972, 6. oyun
Kariyeri boyunca neredeyse her zaman 1.e4 oynayan Fischer, bu oyunda 1.c4 ile başladı ve Vezir Gambiti'nin Tartakower varyantına geçti. Beyaz hem merkezde hem şah kanadında ağır bir baskı kurdu; 38.Kxf6 ile gelen kale fedası siyahın savunmasını çökertti. Oyunun ardından Spassky de seyircilerle birlikte Fischer'i alkışladı.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
- 6.
- 7.
- 8.
- 9.
- 10.
- 11.
- 12.
- 13.
- 14.
- 15.
- 16.
- 17.
- 18.
- 19.
- 20.
- 21.
- 22.
- 23.
- 24.
- 25.
- 26.
- 27.
- 28.
- 29.
- 30.
- 31.
- 32.
- 33.
- 34.
- 35.
- 36.
- 37.
- 38.
- 39.
- 40.
- 41.
Tahtanın dışında
Fischer 1975'te unvanını Anatoli Karpov'a karşı savunmayı reddetti ve şampiyonluk elinden alındı. Uzun yıllar ortadan kayboldu. 1992'de Yugoslavya'da Spassky ile ikinci bir maç oynadı; ülkeye uygulanan yaptırımları çiğnediği gerekçesiyle ABD'de hakkında tutuklama kararı çıkarıldı. 2004'te Japonya'da gözaltına alındı, 2005'te İzlanda vatandaşı oldu ve 17 Ocak 2008'de 64 yaşında Reykjavik'te öldü.
Sonraki yıllarındaki açıklamalarıyla tartışmalı bir figüre dönüşse de satranca bıraktığı miras kalıcı. Bugün neredeyse her turnuvada kullanılan, hamle başına süre ekleyen saat sistemi ve taşların başlangıç dizilişini karıştıran Chess960 onun buluşu.
Chess960'ı bugün de oynayan Garry Kasparov'un hikâyesini bu yazıda anlattık.