En iyi satranç filmleri ve dizileri: izlemen gereken 10 yapım

Satranç sinemada çoğu zaman bir dâhinin zihnine, büyük bir rekabete ya da hayatta kalma mücadelesine açılan bir kapı. İşte satranç sevenlerin listesinde olması gereken 10 film ve dizi.

1. Vezir Gambiti (The Queen's Gambit, 2020)

Walter Tevis'in 1983 tarihli romanından uyarlanan yedi bölümlük Netflix dizisi, yetimhanede satrancı keşfeden Beth Harmon'ın (Anya Taylor-Joy) dünyanın zirvesine yolculuğunu anlatıyor. Garry Kasparov ve Bruce Pandolfini'nin danışmanlık yaptığı dizide tahtadaki pozisyonlar da gerçekçi. Dizi 11 Emmy ödülü kazandı, Anya Taylor-Joy Altın Küre aldı. Yayınlandığı dönemde dünya genelinde satranca ilgi patlama yaptı.

2. Searching for Bobby Fischer (1993)

Steven Zaillian'ın yönettiği film, harika çocuk Josh Waitzkin'in gerçek hikâyesine, babası Fred Waitzkin'in kitabına dayanıyor. Genç Josh, bir yanda disiplinli hocası (Ben Kingsley), öbür yanda parkta hızlı satranç oynayan sokak ustası (Laurence Fishburne) arasında kendi yolunu arıyor. Film en iyi görüntü yönetmenliği dalında Oscar'a aday oldu.

3. Pawn Sacrifice (2014)

Edward Zwick'in filmi, Bobby Fischer'in 1972'de Boris Spassky ile oynadığı dünya şampiyonluğu maçına giden yolu ve dâhiliğiyle paranoyası arasındaki ince çizgiyi anlatıyor. Fischer'i Tobey Maguire, Spassky'yi Liev Schreiber canlandırıyor.

4. Bobby Fischer Against the World (2011)

Liz Garbus'un HBO için çektiği belgesel, Fischer'in hayatını arşiv görüntüleri ve onu tanıyanların anlatımlarıyla izliyor. Pawn Sacrifice'ın gerçek hikâyesini merak edenler için iyi bir tamamlayıcı.

5. Queen of Katwe (2016)

Disney'in gerçek bir hikâyeden uyarladığı film, Uganda'nın Katwe gecekondu mahallesinde satrancı keşfedip ülkesini Satranç Olimpiyatı'nda temsil eden Phiona Mutesi'yi anlatıyor. Yönetmen Mira Nair; kadroda Madina Nalwanga, Lupita Nyong'o ve David Oyelowo var.

6. The Luzhin Defence (2000)

Vladimir Nabokov'un Lujin Savunması romanından uyarlanan film, 1920'lerin sonunda İtalya'daki bir turnuvaya katılan dâhi ama kırılgan bir büyükustanın hikâyesi. Başrollerde John Turturro ve Emily Watson var, yönetmen Marleen Gorris.

7. Schachnovelle (2021)

Stefan Zweig'ın Türkiye'de de çok okunan Satranç novellasının Alman-Avusturya uyarlaması. 1938'de Viyana'da Gestapo tarafından tecrit hücresine kapatılan noter Josef Bartok, eline geçen bir satranç kitabıyla aklını korumaya çalışıyor. Filmi Philipp Stölzl yönetti, başrolde Oliver Masucci var.

8. Yedinci Mühür (Det sjunde inseglet, 1957)

Ingmar Bergman'ın klasiği, veba salgını sırasında Haçlı Seferi'nden dönen bir şövalyenin (Max von Sydow) Ölüm'le satranç oynadığı sahneyle sinema tarihine geçti. Şövalye oyunu uzatarak zaman kazanmaya çalışıyor; bu sahne sayısız filme ilham verdi.

9. The Dark Horse (2014)

Yeni Zelandalı yönetmen James Napier Robertson'ın filmi, bipolar bozuklukla yaşayan eski hızlı satranç şampiyonu Genesis Potini'nin (Cliff Curtis) gerçek hikâyesi. Potini, mahallesindeki gençleri satrançla sokaktan ve çetelerden uzak tutmaya çalışıyor. Film Yeni Zelanda Film Ödülleri'nde en iyi film dahil altı ödül kazandı.

10. Magnus (2016)

Benjamin Ree'nin belgeseli, Magnus Carlsen'in Norveç'te bir çocukken başlayan yolculuğunu 2013'te Chennai'de Viswanathan Anand'ı yenerek dünya şampiyonu olduğu maça kadar izliyor. Ailesinin çektiği ev videoları, filmi bir satranç belgeselinden çok bir büyüme hikâyesine çeviriyor.

İzledikten sonra tahtaya geçmek istersen: Oyna